Diễn đàn trao đổi nghiệp vụ
Báo chí cách mạng và vấn đề tự do báo chí (18/08/2009 14:27)

Báo chí cách mạng Việt Nam đến nay đã trải qua chặng đường 84 năm, kể từ ngày lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập tờ báo Thanh niên 21/6 (1925-2009). Qua các thời kỳ, báo chí cách mạng Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Đảng, là diễn đàn của nhân dân ta, để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. 

Trong suốt quá trình lãnh đạo của mình, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng chỉ đạo và sử dụng báo chí là một phương tiện tuyên truyền quan điểm, đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước trong đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. 

Với mục đích phủ nhận những thành tựu của báo chí cách mạng, từ trước tới nay, các thế lực thù địch luôn đưa ra những quan điểm sai trái, bịa đặt, vu cáo nhằm phủ nhận, xuyên tạc về tự do báo chí ở Việt Nam; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp báo chí của đất nước. 

Thực tế đối với chủ nghĩa xã hội, tự do báo chí là một mục tiêu phấn đấu để làm cho mọi thành viên trong xã hội có những điều kiện thoả mãn ngày càng cao các nhu cầu viết báo, đọc báo, mua báo, tức là sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng một cách tự do nhất, được luật pháp và dư luận xã hội bảo đảm. 

Trong các quyền con người, quyền tự do báo chí, ngôn luận được Đảng và Nhà nước ta chú trọng. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã xác lập quyền tự do dân chủ đối với mọi công dân, trong đó có quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Điều 69 trong Hiến pháp năm 1992 quy định: "Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin...". Điều 33 còn ghi: "Nghiêm cấm những hoạt động văn hóa, thông tin làm tổn hại lợi ích quốc gia, phá hoại nhân cách đạo đức và lối sống tốt đẹp của người Việt Nam". 

Văn kiện các Đại hội của Đảng từ trước đến nay đều xác định vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đối với báo chí, đồng thời quy định trách nhiệm của cơ quan, cán bộ báo chí và quyền tham gia hoạt động báo chí của công dân. Các văn bản Luật Báo chí, các nghị định, chỉ thị, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Báo chí đã cụ thể hóa các chính sách, chế độ, quyền tự do báo chí và trách nhiệm xã hội của cơ quan báo chí và người làm báo. 

Đề cao trách nhiệm xã hội của báo chí, Đảng ta cũng không hạn chế sự hoạt động của báo chí. Trong hoạt động của mình, thái độ có tính nguyên tắc của Đảng là đấu tranh không khoan nhượng với những hành vi, hiện tượng tiêu cực, trái với đạo đức cộng sản như bảo thủ, trì trệ, tham nhũng, lãng phí, lợi dụng chức quyền, ức hiếp dân chúng... "Cần đưa công khai trên báo, đài hoặc qua các sinh hoạt của các tổ chức Đảng và đoàn thể quần chúng những vụ cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cao cấp mắc sai lầm nghiêm trọng về phẩm chất" (Cách viết- 17/8/1953- Hồ Chí Minh toàn tập, tập 7, NXBCTQG, 1996, trang 119-124). 

Thực tế việc phê phán công khai những hiện tượng tiêu cực trên báo chí đã góp phần làm lành mạnh đời sống xã hội, tăng cường sức chiến đấu của các tổ chức Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước. 

Tự do báo chí là khái niệm mang tính giai cấp, do đó báo chí của giai cấp, của nhóm xã hội nào thì phản ánh tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng của giai cấp, của nhóm xã hội đó.
Có thể thấy rõ qua dẫn chứng trong cuộc chiến tranh vùng Vịnh I năm 1991 và cuộc chiến tranh vùng Vịnh II xảy ra vào tháng 4- 2003, trong khi phần lớn các hãng thông tấn, báo chí của Mỹ và Anh (các nhà báo được huấn luyện như đội quân của liên quân để tung vào cuộc chiến) hết lời tán dương thắng lợi của liên quân Mỹ - Anh thì báo chí I rắc đưa tin ngược lại, còn báo chí các nước khác thì đưa tin dè dặt và khách quan hơn. Một số hãng tin của thế giới Ả rập thì phủ nhận những thông tin bịa đặt, phản đối kịch liệt tính chất hủy diệt của cuộc chiến tranh như việc liên quân Mỹ- Anh sử dụng bom chùm giết hại người dân vô tội...

Điều đó phản ánh báo chí thể hiện khuynh hướng chính trị, phản ánh các quyền lợi và tình cảm của các giai cấp, các nhóm xã hội khác nhau. Báo chí tư sản cho rằng báo chí khách quan đứng ngoài chính trị, đứng trên giai cấp và các nhóm xã hội là sự chối bỏ ý thức khuynh hướng chính trị, che dấu việc dùng báo chí phục vụ cho những mục tiêu mờ ám. 

Thực ra, báo chí trong xã hội tư sản bộc lộ rõ khuynh hướng phục vụ cho lợi ích của giai cấp tư sản, của một tập đoàn chính trị, kinh tế nào đó, mặc dù thoạt nhìn ta cứ tưởng báo chí tư nhân của họ độc lập với chính trị. Cứ nghe đài, đọc báo của họ khi đề cập đến những vấn đề chính trị của các nước xã hội chủ nghĩa là có thể biết khuynh hướng của họ, có điều kỹ thuật đưa, bình luận thông tin của họ rất tinh vi, làm cho người nghe, người đọc tưởng là thông tin của họ độc lập, khách quan. 

Báo chí vô sản thừa nhận tính khuynh hướng của mình, tự nguyện tham gia vào cuộc đấu tranh xã hội nhằm giải phóng con người khỏi sự áp bức, nô dịch dân tộc, xây dựng một xã hội tốt đẹp vì con người và cho con người.
Ở một cấp độ cao hơn, báo chí vô sản còn thể hiện bản chất cách mạng, khẳng định báo chí phải đứng về phía giai cấp công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động, bảo vệ các quyền lợi chính đáng, ý chí, nguyện vọng của họ là phải được giải phóng triệt để, thực sự trở thành chủ thể sáng tạo lịch sử. 

Có thể nói tính Đảng là đỉnh cao của tính khuynh hướng báo chí, quy định các mặt hoạt động của báo chí trong toàn bộ quá trình thực hiện các chức năng nhiệm vụ của mình, đòi hỏi báo chí phải hoạt động theo đúng pháp luật, trong khuôn khổ của pháp luật. Trong quản lý báo chí, thực thi hoạt động báo chí của chúng ta, nếu thiếu sự chuẩn bị nghiêm túc, đầy đủ, chắc chắn về tư tưởng chính trị sẽ rơi vào những vướng mắc, đổ vỡ trong lao động nghề nghiệp. 

Trong tính Đảng, sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước là một điều kiện để báo chí hoạt động đúng mục đích và có hiệu quả. Đây là yêu cầu khách quan, vừa là đòi hỏi tự thân của báo chí cách mạng. 

Cùng với việc tạo điều kiện tự do hoạt động báo chí của Đảng và Nhà nước là điều kiện rất quan trọng để báo chí thực hiện đúng chức năng của mình, đến lượt mình, các cơ quan báo chí cũng phải ra sức đổi mới, tập trung phát triển báo chí theo kịp với sự phát triển chung và phải luôn nhận thức được rằng mọi hoạt động báo chí được tự do, nhưng phải trong khuôn khổ của pháp luật cho phép và phải đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết khi tác nghiệp về một lĩnh vực nào đó mà báo chí quan tâm. 

Chúng ta đang sống trong thời kỳ bùng nổ thông tin đa phương tiện. Việc nâng cao nhận thức về vấn đề tự do báo chí không chỉ đối với những người làm báo chuyên nghiệp mà cần phải thấu suốt trong đời sống xã hội, để tạo sự đồng thuận trong việc xây dựng và phát triển nền báo chí cách mạng Việt Nam ngày càng phát triển, góp sức cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ra sức phấn đấu đạt nhiều thành tựu trên mọi mặt của đời sống xã hội, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

                     PHƯƠNG MINH

 

Nguồn tin: Theo Báo Quảng Trị - H
Các tin mới
Các tin đã đăng
Xem tin theo ngày:  
Tin nổi bật